Antykoncepcja u kobiety z cukrzycą

Wiele kobiet chce świadomie planować macierzyństwo, stąd duże zainteresowanie metodami zapobiegania ciąży. Antykoncepcja jest szczególnie istotna dla kobiet z cukrzycą, z uwagi na większego ryzyko zagrożenia dla kobiety i jej dziecka, kiedy ciąża jest nieplanowana. Dostępne są różne rodzaje antykoncepcji, a wybór należy do kobiety. Warto pamiętać, że skuteczność metod antykoncepcji w przypadku chorych na cukrzycę jest taka sama, jak u zdrowych kobiet. Istotne jest właściwe stosowanie środków antykoncepcyjnych.

Antykoncepcja w cukrzycy – jaką metodę zapobiegania ciąży wybrać?

• Tabletka antykoncepcyjna jest najbardziej popularna wśród kobiet ze względu na wysoką skuteczność. W przeszłości odradzano ją kobietom z cukrzycą ze względu na jej wpływ na poziom glukozy we krwi i ryzyko choroby serca i udaru. Miało to związek z dawkami estrogenu i progestagenu zawartymi w pigułkach antykoncepcyjnych. Jednak w ciągu ostatnich lat dawki te znacznie zmniejszono, toteż tabletki są bezpieczniejsze dla kobiet. Jednak ryzyko chorób serca i udaru pozostaje wysokie u palących kobiet z cukrzycą.
• Wkładka domaciczna, tak zwana „spirala”, jest często wybierana przez kobiety z cukrzycą będące w stałych związkach, kiedy żadne z partnerów nie utrzymuje stosunków płciowych z innymi osobami.
• Diafragma (kapturek dopochwowy) ma wysoką skuteczność (95%) kiedy jest założona prawidłowo i jednocześnie zastosowano środek plemnikobójczy. Diafragma nie ma wpływu na poziom glukozy we krwi, ale może zwiększyć ryzyko infekcji drożdżakiem u kobiet z cukrzycą.
• Prezerwatywy użyte ze środkiem plemnikobójczym są kolejną metodą zapobiegania ciąży, zalecaną kobietom z cukrzycą. Skuteczność kondomów wynosi 85%, ponadto chronią one przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
• Naturalne metody antykoncepcji są dozwolone dla kobiet z cukrzycą, jednak są mało skuteczne.

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 występuje wówczas, kiedy system odporności niszczy komórki trzustki produkujące insulinę. W rezultacie u chorego pojawia się niedobór hormonu insuliny. Główną rolą insuliny jest przenoszenie niektórych składników odżywczych, zwłaszcza cukru, do komórek w tkankach organizmu. Komórki używają cukier oraz inne składniki odżywcze z posiłku, jako źródła energii do prawidłowego funkcjonowania organizmu. U osób z cukrzycą typu 1 cukier nie jest przenoszony do komórek, ponieważ brakuje insuliny. Wówczas poziom cukru wrasta we krwi (u zdrowych jest on transportowany do komórek), a komórkom organizmu zaczyna brakować składników odżywczych niezbędnych do funkcjonowania. W rezultacie wysoki poziom cukru może spowodować:

• odwodnienie
• utratę wagi
• cukrzycową kwasicę ketonową
• uszkodzenia ciała

Cukrzyca typu 1 dotyka zwykle ludzi poniżej 20. roku życia, ale może wystąpić u ludzi w każdym wieku.

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 może mieć poważne następstwa, dlatego ważne jest wczesne rozpoznanie choroby.

Jeśli pojawią się następujące objawy, należy skontaktować się z lekarzem:

• zwiększone pragnienie
• zwiększone uczucie głodu (zwłaszcza po jedzeniu)
• suchość w ustach
• częste oddawanie moczu
• utrata wagi mimo normalnego jedzenia
• poczucie zmęczenia
• rozmazany obraz
• bóle głowy
• utrata przytomności (rzadko)

Cukrzyca typu 2 jest zwykle diagnozowana, kiedy pojawią się komplikacje zdrowotne. Szacuje się, że jedna trzecia osób z cukrzycą typu 2 nie wie o tym, że choruje.

Cukrzyca u kobiet w ciąży

Cukrzyca u kobiet w ciąży jest częstym zjawiskiem, charakteryzującym się wysokim poziomem cukru we krwi w czasie ciąży. Dolegliwość ta dotyka około 4 % ciężarnych. Warto pamiętać, że niemal wszystkie kobiety w ciąży mają nieco wyższy poziom cukru w organizmie, jednak większość nie ma cukrzycy ciążowej.

Cukrzyca u kobiet w ciąży może wpłynąć na płod. We wczesnym okresie ciąży cukrzyca u matki może spowodować wady wrodzone u dziecka i zwiększyć ryzyko poronienia. W drugim i trzecim trymestrze cukrzyca ciężarnej może prowadzić do zbyt dużego wzrostu płodu, wówczas często konieczne jest cesarskie cięcie.


Bibliografia

Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
Gillebaud J. Antykoncepcja - pytania i odpowiedzi, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, ISBN 83-7430-012-4
Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7