Cukrzyca typu 2 - jadłospis

W cukrzycy typu 2 jadłospis jest równie ważny, jak przeciwcukrzycowe leczenie farmakologiczne. Dieta cukrzycowa typu 2 wpływa bezpośrednio na poziom cukru we krwi i zapobiega jego gwałtownym wahaniom. Kontrola glikemii (czyli właśnie poziomu cukru we krwi), a tym samym i cukrzycy znacząco zmniejsza ryzyko powikłań zdrowotnych, jakie niesie za sobą ta dolegliwość i każdy inny rodzaj cukrzycy. Cukrzyca typu 2 często łączy się z otyłością, a odpowiednia dieta pozwala utrzymać prawidłową wagę lub zrzucić kilka kilogramów.

Cukrzyca typu 2 - jadłospis

Podstawowe rady dotyczące jadłospisu w cukrzycy typu 2:

• jedz posiłki regularnie,
• pij 8 szklanek wody dziennie,
• nakładaj posiłki na talrz, tak, aby wyglądały na większe - wybieraj mniejsze talerze, kładź potrawę na liściach sałaty,
• posiłki powinny być dość częste (3-5 dziennie) ale niewielkie,
• ilość dziennie przyjmowanych kalorii powinna być podobna,
• przy planowaniu posiłków należy patrzeć na indeks glikemiczny poszczególnych produktów, ale także na zawartość witamin, błonnika i dobrych, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Dieta cukrzycowa typu 2 powinna być ustalana przez lekarza i dietetyka. Wezmą oni pod uwagę następujące czynniki:

• czy cukrzyk powinien stracić na wadze,
• ile chory ma lat,
• płeć cukrzyka,
• jaką pracę wykonuje osoba chora,
• czy uprawia jakiś sport.

Cukrzyca typu 2 - składniki jadłospisu

Białka, tłuszcze i cukry powinny znajdować się w diecie cukrzycowej w odpowiednich ilościach. Nie odstawiamy całkowicie żadnej grupy składników odżywczych, jak często sugerują diety odchudzające. Normy przy cukrzycy wynoszą:

• białka: 15-20%,
• tłuszcze: 30%,
• cukry: 50-60%.

Należy pamiętać o podziale cukrów na proste i złożone. Te proste, które znajdują się w słodyczach i owocach, powinny być raczej odsuwane, jeśli chcemy uniknąć gwałtownych skoków glukozy we krwi. Te złożone, takie jak skrobia, wchłaniają się dużo wolniej, co jest dużo bardziej korzystne niż gwałtowne wahania glikemii.

Cukrzyca typu 2 - jadłospis bez soli

Oczywiście, sód jest nam potrzebny do codziennego funkcjonowania. Jednak w normalnej diecie soli jest zwykle za dużo. A dla cukrzyka jest to szczególnie niebezpieczne, gdyż sód oraz cukrzyca znacząco zwiększają ryzyko nadciśnienia. Osoby z cukrzycą i nadciśnieniem nie powinny przekraczać dawki 6 gramów soli na dzień. Aby mieć pewność, że nie dostarczasz organizmowi zbyt dużo sodu, unikaj:

• dosalania potraw,
• dań z puszki,
• wysoko przetworzonych, gotowych potraw (często mają także dodatki, takie jak syrop glukozowo-fruktozowy gwałtownie podnoszący poziom glukozy we krwi),
• oliwek,
• chipsów (także ze względu na tłuszcze, które zawierają),
• sosów sojowych,
• sosów z torebek i słoiczków,
• glutaminianu sodu (E621),
• produktów marynowanych,
• keczupu,
• musztardy,
• gotowych dressingów do sałatek.

Żywienie w cukrzycy typu 2 powinno więc opierać się na świeżych produktach, a potrawy powinny być przyrządzane w całości samodzielnie. Tylko wtedy masz pewność, co tak naprawdę jest w twoim jedzeniu.

Zamiast soli możesz przygotować specjalną mieszankę ziół:

• 2 łyżeczki czosnku granulowanego,
• 1 łyżeczkę bazylii,
• 1 łyżeczkę oregano,
• 1 łyżeczkę sproszkowanej skórki pomarańczowej.

Cukrzyca typu 2 - przykładowy jadłospis

Na śniadanie dla cukrzyka polecamy omlet po hiszpańsku. Przygotowanie zajmie ci ok. 15 minut, pieczenie 20-30 minut. Omlet jest przeznaczony dla 4 osób. Jedna osoba otrzyma:

• 242 kalorie,
• 18 gramów węglowodanów,
• 9 gramów tłuszczu,
• 19 gramów białka.

Potrzebne składniki:

• 5 małych, obranych i pokrojonych w plasterki ziemniaków,
• 1 łyżeczka oliwy z oliwek,
• 1/2 posiekanej średniej cebuli,
• 1 mała pokrojona drobno cukinia,
• 1,5 szklanki cienko pokrojonej zielonej i czerwonej papryki,
• 5 średnich, pokrojonych pieczarek,
• 3 ubite jajka,
• 5 ubitych białek,
• 85 gramów posiekanej, częściowo odtłuszczonej mozzarelli,
• 1 łyżeczka parmezanu,
• mieszanka ziół zamiast soli (przepis powyżej).

Przyrządzanie:

• rozgrzej piekarnik do 190 st. Celsjusza,
• ugotuj ziemniaki,
• na patelni z oliwą z oliwek ugotuj warzywa,
• ubij jajka i wymieszaj je z serami,
• dolej masę jajeczno-serową do warzyw na patelni,
• do naczynia żaroodpornego polanego oliwą z oliwek włóż wszystkie składniki,
• posyp na wierzchu parmezanem,
• piecz 20-30 minut, aż się zarumieni,
• podawaj na ciepło.

Na obiad dla cukrzyka polecamy grillowanego łososia po prowansalsku. Przygotowanie zajmie ok. 30 minut, grillowanie i pieczenie ok. 1 godziny. Jest on także wystarczający na 4 porcje, każda z nich zawiera:

• 424 kalorie,
• 44 gramy węglowodanów,
• 13 gramów tłuszczu,
• 32 gramy białka,
• 2 gramy błonnika,
• 222 miligramów sodu.

Składniki do łososia:

• 6 łyżeczek oliwy z oliwek,
• 1/4 łyżeczki soli (lub naszej mieszanki ziołowej),
• 1/4 łyżeczki świeżo zmielonego czarnego pieprzu,
• 1 łyżeczka posiekanej, świeżej szałwii,
• 450 gramów małych ziemniaków, przekrojonych na połówki,
• 4 filety z łososia (każdy mniej więcej 150-gramowy).

Składniki do sosu:

• 1/2 łyżeczki posiekanych cebulek,
• 1/2 posiekanego czosnku,
• 8 blanszowanych, obranych pomidorów,
• 1 łyżeczka szczypiorku.

Przygotowanie:

• rozgrzej piekarnik do 180 st. Celsjusza,
• wymieszaj 4 łyżeczki oliwy z oliwek, pieprz i szałwię,
• dodaj ziemniaki i wymieszaj,
• włóż pokryte oliwą ziemniaki do naczynia żaroodpornego na ok. 30 minut,
• przysmaż cebulę i czosnek w pozostałych 2 łyżeczkach oliwy z oliwek, aż zrobią się przyrumienione,
• dodaj szczypiorek i pomidory i odstaw,
• grilluj łososia około 6 minut na każdej stronie,
• rozłóż pieczone ziemniaki na talerze, połóż na nich grillowanego łososia i polej sosem.

Cukrzyca typu 2 - jadłospis a przekąski

Podjadanie nie jest nigdy zbyt zdrowe. Ale jeśli potrzebujesz coś przegryźć, oto pomysły na przekąski, które nie wpłyną negatywnie na twoje zdrowie, a pozwolą przetrwać w pracy lub uprzyjemnić oglądanie telewizji. Dziennie możesz wybrać dwie z nich:

• 16 beztłuszczowych chipsów tortilla z sosem salsa,
• 3 szklanki beztłuszczowego popcornu z niewielką ilością soli,
• garść migdałów,
• kilka krakersów pełnoziarnistych,
• 1 jabłko ze skórką,
• pół grapefruita,
• niskotłuszczowy jogurt.

Cukrzyca typu 2 wymaga poświęcenia większej uwagi temu, co jemy. Ale tak naprawdę dieta cukrzycowa to po prostu zdrowa dieta, której każdy powinien przestrzegać. Nie jest wcale nudna i bez smaku - wręcz przeciwnie. Zamiast dużych ilości soli, jakie możemy znaleźć w gotowych daniach, do naszych potraw dodajmy ziół, które nadadzą im niesamowitego smaku i będą po prostu zdrowsze.


Bibliografia

Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
Drzewowski J. Cukrzyca typu 2 - wybrane zagadnienia z patofizjologii, diagnostyki i leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-04-8
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6