Czego nie wolno jeść przy cukrzycy? Produkty zabronione

Celem leczenia cukrzycy jest wyrównanie poziomu cukru we krwi oraz zmniejszenie insulinooporności u chorych. Podstawę terapii niefarmakologicznej stanowi prawidłowy styl życia, którego głównym elementem jest zdrowa dieta, polegająca na ograniczeniu niektórych produktów żywnościowych. Odpowiednio dobrane produkty spożywcze mogą znacznie poprawić stan zdrowia chorych na cukrzycę, inne natomiast mogą ten stan pogorszyć, dlatego warto wiedzieć, których produktów należy się wystrzegać, aby sobie nie zaszkodzić.

Cukry proste a poziom cukru we krwi

Dieta cukrzyka powinna być zgodna z podstawowymi zaleceniami żywieniowymi osób zdrowych, które rekomendują zmniejszenie spożycia produktów bogatych w cukry proste. Należą do nich przede wszystkim:

• cukier,
• miód,
• dżemy i konfitury,
• słodycze,
• słodkie i gazowane napoje,
• syropy,
• mleko skondensowane,
• soki oraz owoce.

Osoby z cukrzycą mogą w małych ilościach spożywać owoce oraz sporadycznie miód. Celem ograniczenia cukrów prostych jest wyrównanie poziomu cukru we krwi, ale również zmniejszenie nadwagi i otyłości, często towarzyszącej cukrzycy (zwłaszcza cukrzycy typu 2).

Produkty bogate w tłuszcze nasycone i izomery trans w diecie cukrzyka

W diecie diabetyka należy również ograniczyć tłuszcze, zwłaszcza te pochodzenia zwierzęcego. Produkty będące źródłem tłuszczy nasyconych negatywnie oddziałują na zdrowie m.in. tworzą blaszki miażdżycowe, przyczyniając się do zawału, a także podnoszą poziom cholesterolu LDL i triglicerydów we krwi. Osoby chore na cukrzycę powinny zatem unikać:

• pełnotłustych produktów mlecznych (mleko pełne, mleko skondensowane, mleko w proszku, sery białe tłuste, sery podpuszczkowe, sery topione, sery do smarowania),
• tłustych mięs i podrobów,
• tłustego drobiu (kaczek, gęsi),
• tłustych wędlin (wieprzowe),
• pasztetów,
• masła (można w małych ilościach),
• śmietany.

Osoby, które mają znacznie podwyższony poziom cholesterolu powinny również ograniczyć konsumpcje żółtka jaja do 2-3 na tydzień.
    
Dieta cukrzyka powinna również ograniczać izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych, które nie tylko podwyższają poziom cholesterolu LDL, ale również obniżają stężenie dobrego cholesterolu HDL. Źródłem izomerów trans są przede wszystkim margaryny twarde stosowane do pieczenia, wyroby cukiernicze, a także produkty smażone w głębokim tłuszczu i produkty typu fast-food.

Sól kuchenna w diecie cukrzyca

Dieta osób chorych na cukrzycę powinna również ograniczać spożycie soli kuchennej do 6 gramów na dzień, co odpowiada 1 łyżeczce do herbaty. Nadmiar soli indukuje m.in. powstawanie nadciśnienia tętniczego. Diabetycy powinni zatem unikać:

• wędzonego mięsa i wędlin,
• konserw,
• twardych serów,
• gotowych dań, sosów,
• mieszanek przyprawowych typu vegeta.

Leczenie cukrzycy wymaga także zaprzestania dosalania na talerzu - sól można bowiem z powodzeniem zastąpić przyprawami i ziołami.

Alkohol a leczenie cukrzycy

Ostatnim z produktów zakazanych w diecie diabetyka jest alkohol, który powinien być całkowicie wykluczony, zwłaszcza u osób przyjmujących insulinę oraz leki przeciwcukrzycowe. Negatywne działanie alkoholu polega zwiększeniu skutków podawanych leków, co może powodować hipoglikemię. Osoby z wyrównaną cukrzycą, bez nadwagi, otyłości czy nadciśnienia tętniczego mogą okazjonalnie i w małych ilościach pozwolić sobie na lampkę wytrawnego wina. Należy zwrócić uwagę, że alkohol nie może być wypijany na czczo, ale zawsze do posiłku.

Leczenie cukrzycy powinno opierać się nie tylko na przyjmowaniu insuliny, ale przede wszystkim na zbilansowanej i zdrowej diecie, która jest jedną z najlepszych dróg łagodzenia objawów tej choroby.


Bibliografia

Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
Szurkowska M. Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2006, ISBN 83-88203-30-4