Dieta odchudzająca dla cukrzyków

mgr Gabriela Wanat04 styczeń 2010

Podwyższony poziom cukru we krwi może być następstwem produkcji niewystarczających ilości insuliny lub insulinooporności. Z czasem chory zaczyna odczuwać niepokojące objawy: wielomocz, nadmierne pragnienie, uczucie zmęczenie. W unormowaniu poziomu cukru łączy się leczenie farmakologiczne z odpowiednią dietą. Zaleca się również zmianę stylu życia i zwiększenie aktywności fizycznej. Ponadto normalizacja masy ciała przyczynia się do obniżenia glikemii, a nawet cofnięcie objawów.

Spośród składników odżywczych największy wpływ na stężenie glukozy we krwi mają węglowodany. Są podstawowym źródłem energii dla organizmu i dlatego nie powinno się ich całkowicie eliminować z diety. Ważne jest, w jakiej ilości i z jakich źródeł je dostarczamy. Przy układaniu jadłospisu i doborze źródeł węglowodanów należy wziąć pod uwagę, tzw. indeks glikemiczny. Wskaźnik określający, w jakim stopniu produkty spożywcze wpływają na podwyższenie glukozy we krwi. Udowodniono, że produkty o niskim indeksie (poniżej 50) są bardziej korzystne dla zdrowia, ponieważ nie powodują dużej zwyżki stężenia cukru we krwi. Równocześnie są bardziej korzystne dla osób, które mają zbyt wysoki cholesterol i trójglicerydy oraz chcą obniżyć i utrzymać należną masę ciała.

Należy unikać cukrów prostych: cukru rafinowanego, słodyczy, ciast, ciasteczek. Wybierajmy węglowodany złożone: jarzyny, owoce, razowa mąka i produkty z mąki razowej, płatki owsiane, ryż i kasze.

Na poziom glukozy wpływ ma również sposób łącznia produktów w posiłku oraz sposób przygotowania i stan rozdrobnienia. Produkty węglowodanowe najlepiej łączyć z białkowymi lub zawierającymi błonnik tak, aby poziom glukozy we krwi wzrastał powoli.

Ryż, kasze, makarony najlepiej podawać ugotowane al dente. Korzystniej podawać ziemniaki gotowane w całości niż w formie puree. Lepiej zjeść świeży owoc niż wypić sok owocowy. Im mniej rozdrobniony produkt tym więcej czasu potrzeba do jego strawienia i uwolnienia glukozy, czyli poziom cukru będzie wrastał stopniowo.

Dieta odchudzająca dla cukrzyka, lub u osób z nadwagą lub otyłością korzystne jest ograniczenie kaloryczne oraz włączenie do jadłospisu produktów z obniżoną ilością tłuszczu w celu normalizacji masy ciała.

Dieta odchudzająca w podwyższonym poziomie cukru
ok. 1200 kcal.

DZIEŃ 1

Śniadanie
2 kromki pieczywa razowego (80g), posmarowane margaryną (2 płaskie łyżeczki), 4 plasterki szynki z indyka, listki sałaty, plasterki papryki czerwonej.
Herbata bez cukru

2 śniadanie
Marchewka starta (mała sztuka) ze startym jabłkiem, polana 2 łyżkami jogurtu naturalnego. Wszystko skropione sokiem z cytryny i posypane 2 łyżeczkami słonecznika.
Kromka pieczywa razowego.

Obiad
Barszcz czysty (300g), fasola ugotowana (8 szt.)
Naleśniki z kapustą i grzybami (2 małe- około 200g)
Kompot z jabłek bez cukru.

Podwieczorek
Kefir (opakowanie 150-200g) zmiksowany z jagodami (1/2 szklanki świeżych lub mrożonych)

Kolacja
2 kromki pieczywa razowego (80g), 2 plastry sera białego chudego (60g), plasterki pomidora (1 średnia sztuka).
Herbata bez cukru.

DZIEŃ 2

Śniadanie
Mleko 1,5% (szklanka) z 4 łyżkami muesli z orzechami, ½ średniego banana.

2 śniadanie
Kromka pieczywa razowego, posmarowana margaryną, 2 plasterki polędwicy z kurczaka.
Szklanka soku warzywnego.

Obiad
Filet z dorsza (pieczony w folii z ziołami, i łyżeczką oliwy), ryż brązowy (3 łyżki- 50g ok.1/2 woreczka).

Surówka: kapusta kiszona (100g), ze stratą małą marchewką, ½ jabłka, 1 łyżeczka oleju do polania, zielenina do posypania.
Kompot truskawkowy bez cukru.

Podwieczorek
Maślanka naturalna (niepełna szklanka, 200g), miseczka truskawek (10 szt.)

Kolacja

Sałatka jarzynowa
Ugotowane warzywa: ziemniak, marchew (1/2 szt.), groszek zielony z puszki (1 łyżka), ogórek kwaszony, cebula (1/4 sztuki), jajko na twardo, sos: 1 łyżeczka majonezu, 2 łyżeczki jogurtu, przyprawy.
Kromka pieczywa razowego.
Kawa zbożowa z mlekiem bez cukru.

DZIEŃ 3

Śniadanie
Jajko na miękko, 2 kromki pieczywa razowego (orkiszowego) posmarowane cienko serkiem białym, plasterki pomidora.

Szklanka soku pomidorowego.

2 śniadanie
Serek wiejski light 3% (150g),
2 kromki pieczywa razowego, posmarowane cienko margaryną, 2 plasterki wędliny drobiowej, plasterki pomidora.

Obiad
Zupa pomidorowa (talerz) z makaronem (30g surowego)

Pulpety z ryby (1 porcja)
100g fileta z ryby, 50g włoszczyzny mrożonej, 10g bułka czerstwa, 10g mleko, 5 g bułka tarta
1/2 szt. jajka, ½ szt. białko, sól, majeranek, zielona pietruszka

Na warzywach ugotować wywar, Rozmrożone filety zemleć razem z bułką namoczoną i odciśniętą, dodać jajko, posolić dodać majeranek, tartą bułkę i formować pulpety, włożyć do wywaru i gotować 20 min.

Ryż brązowy (ok. ½ woreczka), mizeria z pół dużego ogórka, polana 2 łyżkami jogurtu naturalnego, posypana szczypiorkiem.

Podwieczorek
Nektaryna, szklanka maślanki naturalnej z 1 łyżką otrąb pszennych.

Kolacja
Fasolka szparagowa (200g) polana łyżeczką oliwy z oliwek, kefir (200g)

DZIEŃ 4

Śniadanie
Twarożek ziarnisty wiejski 3% (150g), 2 kromki pieczywa razowego posmarowane margaryną, plasterki ogórka zielonego, szczypiorek do posypania.
Kawa zbożowa z mlekiem 1,5% bez cukru.

2 śniadanie
Kromka pieczywa razowego posmarowane serkiem Bieluch, posypany szczypiorkiem, z plasterkami pomidora.

Szklanka soku pomidorowego.

Obiad
Kasza gryczana ( 4 łyżki) z gulaszem z mięsa wołowego (1 pełna łyżka do zupy)
Ćwikła ze słoika (2 kopiate łyżki), lub buraki gotowane (3 średnie szt.)
Woda mineralna

Podwieczorek
Zetrzeć na grubej tarce duże jabłko, posypać cynamonem i polać jogurtem naturalnym (kubeczek,150g), 2 wafle ryżowe.

Kolacja
Półmisek warzyw grillowanych (4 szt. dowolnych)
Z sosem jogurtowym (jogurt grecki (2 łyżki), koperek świeży, szczypiorek, czosnek zmiażdżony, przyprawy)
Woda mineralna z plasterkiem cytryny.

DZIEŃ 5

Śniadanie
Bułka grahamka posmarowana margaryną, z tuńczykiem w sosie własnym (1/2 puszki), ogórek kiszony.
Szklanka soku marchewkowego przecierowego.

2 śniadanie
Sałatka owocowa-pomarańcza, 1/2 melona polane 2 łyżkami jogurtu naturalnego 0%, skropione sokiem z cytryny, posypane 1 łyżką słonecznika.

Obiad
Ryba pieczona (może być mintaj, dorsz)- ½ dużego fileta, w folii z ziołami, polana łyżeczką oliwy.
Ryż brązowy lub mieszany- 1/3 woreczka pomieszany z groszkiem z puszki (2 łyżki lub pokrojoną drobno ½ papryką),
Sałata zielona lub sałata lodowa, skropiona sosem: 1 niepełna łyżka oleju lub oliwy, sok z cytryny lub ocet jabłkowy, sól, pieprz, zioła do sałatek.

Podwieczorek
Bułka grahamka z plasterkami mozarelli (1/2 dużej kulki), plasterki pomidora bez skórki, posypane ziołami prowansalskimi.

Kolacja
2 kromki pieczywa razowego posmarowane margaryną, 2 plasterki sera żółtego gouda,
Sałatka z pomidora i ogórka (obrać ze skórki i pokroić, skropić 1 łyżeczką oliwy i doprawić)

DZIEŃ 6

Śniadanie
2 kromki pieczywa razowego, kawałki wędzonego dorsza (50g),
Surówka z pora (50g) i pomidora (2 szt.)
Herbata bez cukru.

2 śniadanie
Sałatka owocowa: 3 kiwi, ½ szklanki malin, 2 łyżki otrąb pszennych, 2 łyżki jogurtu naturalnego.

Obiad
Krupnik z kaszą jęczmienną (talerz 300g)
Pierogi z mięsem (4 szt.)
Kefir (150g)

Podwieczorek
Surówka z selera: seler (120g), jabłko (150g)- zetrzeć i polać 1 łyżeczką oleju. Przyprawić solą, sokiem z cytryny.
Kromka pieczywa razowego.

Kolacja
2 kromki pieczywa razowego, posmarowane margaryną, 4 plasterki kiełbasy szynkowej, kalarepka młoda (150g) pokrojona i podduszona z niewielką ilością wody i 1 łyżeczka oliwy.

DZIEŃ 7

Śniadanie
2 kromki pieczywa razowego, 2 plastry sera białego chudego, 1 łyżka dżemu wiśniowego niskosłodzonego.
Kakao na mleku: szklanka mleka 1/5%, 1 łyżeczka kakao gorzkiego bez cukru.

2 śniadanie
10 dojrzałych truskawek polanych jogurtem naturalnym (150g), 3 wafle ryżowe naturalne

Obiad
Zupa kalafiorowa (kalafior, mieszanka warzyw), z dodatkiem ziemniaków, zabielana jogurtem greckim.

Duszone warzywa z kurczakiem
Pierś z kurczaka pokroić w kawałki i gotować z kalarepka (100g), marchewką (1 średnia), papryką czerwoną (1/2 szt.).

Podwieczorek
2 kromki pieczywa razowego, posmarowane margaryną, 2 plasterki wędliny drobiowej, plasterki ogórka zielonego.
Szklanka soku owocowego- rozcieńczony wodą.

Kolacja
Jajecznica z 2 jajek z pokrojonym w kostkę pomidorem i pokrojoną wędliną drobiową (4 plasterki) na masełku (1 łyżeczka płaska), kromka pieczywa razowego.

Bibliografia

Gajewska D. (red.), 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-228-7
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1