Dietetyczne pułapki

Jeśli dopiero niedawno dowiedziałaś/eś się o swojej chorobie, być może gorączkowo poszukujesz informacji odnośnie diety, jaką powinno stosować się w cukrzycy, natrafić możesz na wiele istotnych wiadomości, ale czasem nie wystarczy wiedzieć, należy jeszcze umieć je zastosować. Oto częste dietetyczne pułapki i pomyłki, jakie możesz popełnić.


Indeks glikemiczny

Istnieje wiele badań odnośnie pozytywnego wpływu diety opartej o produkty niskim IG, a spożywanie tych o indeksie poniżej 50 jest rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Jednak musisz wiedzieć, że nie zawsze to co w grupie o najniższych wartościach indeksu jest równoznaczne ze „zdrowym” i zalecanymi. Sztandarowym już przykładem jest czekolada, która niski indeks zawdzięcza wysokiej zawartości tłuszczy. Podobnie jest ze wszystkimi produktami o dużej ilością błonnika oraz tłuszczu. A przecież doskonale wiesz, że w diecie cukrzyka należy ograniczać słodycze i artykuły wysokotłuszczowe, choćby ze względu na ryzyko chorób sercowo – naczyniowych.

Mleko na śniadanie 

Twoje dziecko pomimo „trzymania diety” miewa przed południem wysoki poziom cukru? Może być to spowodowane spożywaniem płatków śniadaniowych na mleku, zwłaszcza kukurydzianych (jest to przykład cukrów „biegnących”, czyli szybko wchłanianych i podnoszących poziom glukozy we krwi). Po pierwsze lepiej zrezygnować z tego rodzaju płatków i zastąpić je owsianką, po drugie warto zastanowić się nad podawaniem tego typu posiłku w późniejszych porach, kiedy to skok glukozy będzie mniejszy.

Zero węglowodanów

Częstym błędem jest myślenie o diecie stosowanej w cukrzycy jako o diecie niskowęglowodanowej. Stąd tylko krok ku stosowaniu wielu niepolecanych przez dietetyków diet typu optymalnego. Twój styl żywienia ma wykluczać duże ilości cukrów prostych, ale nie złożonych! Te potrzebne są do prawidłowego funkcjonowania organizmu (główne źródło energii). Wg Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (2009) ogólna zawartość węglowodanów w diecie wynosić powinna 45-50% zapotrzebowania energetycznego, co nie jest bardzo dużą różnica w stosunku do diety osób zdrowych (50-60%). Ponadto pamiętaj, że w Twoim przypadku istnieje wysokie ryzyko chorób naczyniowo – sercowych wynikających już z samego faktu bycia cukrzykiem (uszkadzający wpływ nadmiaru glukozy), dlatego musisz stosować profilaktykę tych chorób. Dieta oparta o prawie samo białko i tłuszcze jest dla Ciebie groźna.

Warzywa i owoce

Chociaż warzywa i owoce są niezbędnym składnikiem diety i również Ty jesteś zachęcana/y do ich spożywania, to jednak nie wszystkie z nich możesz jadać w dowolnych ilościach. Ograniczyć powinieneś/aś te, które zawierają szczególnie dużo kalorii (pochodzących zwykle z węglowodanów prostych) 

Wymienić należy:

- wszystkie suszone owoce (zawierają około 6 razy więcej kalorii niż świeże), banany, winogrona, ananas oraz ananas z puszki, brzoskwinia z puszki, czereśnie, gruszki, soki owocowe
- buraki, kukurydza, groszek zielony

Jak nie cukier, no to miód…
Uważaj, żebyś nie dał się złapać w dietetyczne pułapki zamienników cukru. Np. miód, choć zawiera wiele cennych właściwości, jest takim samym źródłem kalorii jak zwykły cukier. Nie daj się nabrać na cukier trzcinowy czy brązowy – w ten sam sposób podnoszą glikemię oraz dostarczają energii. Podobnie wiele z substancji słodzących - poliole są źródłem 2-4 kcal w 1 gramie, podczas gdy cukier 4 kcal – jak widać niewielka różnica, szczególnie jeśli jesteś zmuszona/y uważać na masę ciała. Substancje te mają jednak pewną przewagę nad cukrem – sorbitol (E420) i laktitiol (E966) wolniej są wchłaniane z jelit, a ksylitom (E967) nie potrzebuje do swego metabolizmu insuliny. Intensywnie środki słodzące (acesulfam, sacharyna, aspartam) nie dostarczają kalorii. Pamiętaj, by wszystkie słodziki stosować zgodnie z ilościami i instrukcją podaną na opakowaniu. Lepiej też, byś nie przesadził/a z ilością produktów, w których zawarte sa zamienniki cukru.

Niski poziom glikemii
Zawsze miej przy sobie parę kostek cukru na wypadek zbyt niskiego poziomu glukozy we krwi. Innym rozwiązaniem będzie wypicie szklanki soku owocowego lub kolorowego napoju gazowanego (powinno to podwyższyć glukozę o ok. 40 mg% i zwykle już wystarcza do osiągnięcia prawidłowych wartości glukozy). Jak widać musi być to produkt zawierający praktycznie same cukry proste – wyklucza to jedzenie np. czekolady. Uważaj! Abyś kupując w panice napój nie sięgnął/sięgnęła po produkt „light”, zawierający sztuczne środki słodzące, które nie pomogą walczyć z niedocukrzeniem. Kolejnym błędem jest zapominanie o zjedzeniu posiłku po spadku cukru. Jednorazowe jego wyrównanie produktem typu sok owocowy za parę minut może znów skutkować hipoglikemią. Dlatego też zjedz kanapkę z serem czy wędliną oraz warzywami, tak by dostarczyć węglowodanów złożonych.

Powodzenia!


Bibliografia

Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7
Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1