Inne powikłania w cukrzycy

O hipoglikemii mówimy, gdy stężenie glukozy we krwi spada poniżej 2,5-2,8 mmol/l (lub 45-50mg/dl). U cukrzyków wartości, przy których odczuwalne są objawy hipoglikemii mogą znacznie się różnić od tych „książkowych”, zmieniają się także na przestrzeni lat. Nie ulega jednak wątpliwości, że niezależnie od tego, czy niedocukrzenie jest, czy nie jest odczuwalne przez chorego, niski poziom cukru ma wpływ na organizm, przede wszystkim na tkankę nerwową.

Objawy hipoglikemii

• rozdrażnienie,
• problemy z koncentracją,
• nadpobudliwość,
• senność,
• zawroty głowy,
• ból brzucha,
• osłabienie,
• przyspieszenie tętna,
• obfite pocenie się (tzw. zimne poty),
• głód,
• bladość skóry,
• drętwienie palców, warg i języka.

W ostrej hipoglikemii tkanka nerwowa nie ma wystarczającej do funkcjonowania ilości glukozy i pojawiają się symptomy, takie jak:

• brak logicznego myślenia,
• zaburzenia  pamięci,
• zaburzenia widzenia.

Przy spadku stężenia glukozy poniżej 2,2 mmol/l (lub 40mg/dl):

• nieuzasadniona agresja, apatia, lęk,
• niezdolność do podjęcia działań, mających powstrzymać hipoglikemię.

Wstrząs hipoglikemiczny i jego skutki

Skutkiem wstrząsu hipoglikemicznego jest senność, utrata przytomności, drgawki, wychłodzenie organizmu, uszkodzenie tkanki nerwowej. Są to poważne powikłania w cukrzycy.

Cukrzycy powinni także zwracać uwagę na symptomy związane z hipoglikemią w nocy. Jeżeli są zaburzenia snu, zaleca się węglowodany złożone na kolację.

Hipoglikemia - przyczyny

Przyczyną hipoglikemii jest przedawkowanie insuliny. Nie musi to oznaczać, że lekarz przepisał za dużą dawkę, ponieważ niektóre sytuacje, np.: biegunka, wymioty, wysiłek fizyczny, alkohol, a nawet miesiączka mogą mieć wpływ na obniżenie stężenia glukozy we krwi.

Cukrzyk, gdy zauważy u siebie objawy hipoglikemii, powinien (jeśli nie ma możliwości zbadania poziomu glukozy) zjeść lub wypić coś słodkiego. Najbliższe otoczenie osoby chorej także powinno znać objawy hipoglikemii, aby móc w porę zareagować. Jeżeli dojdzie do utraty przytomności, niezbędna staje się hospitalizacja.

Stężenie glukozy we krwi a hormony

Hormony, które podnoszą poziom glukozy we krwi to adrenalina i glukagon – przez 2-4 godziny po hipoglikemii. Kortyzol i hormon wzrostu działają po 3-4 godzinach od hipoglikemii.

Glukagon podaje się domięśniowo i zastrzyk może wykonać ktoś z otoczenia cukrzyka. Utrata przytomności nie jest kryterium do podania glukagonu, ponieważ przy zaawansowanej hipoglikemii chory nie myśli logicznie, jest agresywny i może odmawiać przyjęcia płynów czy pokarmu. Można mu w takiej sytuacji wstrzyknąć glukagon, a następnie doustnie podać cukier prosty (może być nawet woda z cukrem). Jeżeli cukrzyk straci przytomność, to pojawia się problem. Musimy wiedzieć, czy objawy hipoglikemii nie są skutkiem doustnych leków albo alkoholu. Glukagon jest też nieskuteczny, gdy organizm wyczerpał zapasy glukozy.

Jak organzim chroni się przed hipoglikemią?

Nasz organizm posiada mechanizm obronny przed hipoglikemią, uwalnia:

• adrenalinę - która zwiększa ciśnienie i powoduje przez to zmniejszenie wchłaniania glukozy przez tkanki; 
• glukagon – odpowiedzialny za mobilizację glukozy z wątroby;
• kortyzol – mobilizuje aminokwasy z tkanek obwodowych i przyspiesza glukoneogenezę w wątrobie, zmniejsza zużycie glukozy przez mięśnie. Hormon wzrostu – w gospodarce węglowodanowej przyspiesza glikogenolizę, czyli uwalnianie glukozy z wątroby.

Bibliografia

Sieradzki J. Cukrzyca - kompendium, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-138-9
Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7