Insulina w ciąży

Insulina w ciąży to forma leczenia cukrzycy ciążowej lub takiej, na którą kobieta chorowała jeszcze przed zajściem w ciążę. Cukrzyca typu 1 od początku wymaga stosowania insulinoterapii, cukrzyca typu 2 natomiast może być początkowo leczona za pomocą diety i wysiłku fizycznego, w odpowiednich proporcjach zaleconych przez lekarza. Dopiero, kiedy glikemia nadal się waha, jest zbyt wysoka lub niska, sięga się po leczenie insuliną. Skuteczna insulinoterapia w ciąży pomaga zapobiegać wielu powikłaniom cukrzycy w ciąży.

Skąd się bierze cukrzyca w ciąży?

Przyszłe matki mogą chorować na cukrzycę bez związku z ciążą. Często bywa tak, że dopiero badania w czasie ciąży pozwalają na diagnozę cukrzycy, gdyż wcześniej kobieta nie robiła badań w tym kierunku. Natomiast cukrzyca ciężarnych może pojawić się około 20. tygodnia ciąży. Ma to najprawdopodobniej związek z podniesieniem poziomu hormonów w czasie ciąży. Hormony produkowane przez łożysko zaburzają działanie hormonów trzustki na tkanki. Insulina ma więc problem z przenoszeniem glukozy z krwi do komórek. Poziom cukru we krwi tym samym rośnie, także ze względu na zwiększone ilości jedzenia, i jest to normalny mechanizm. Problem pojawia się, gdy poziom cukru wzrośnie za bardzo, to znaczy do 140 mg/dl i wyżej. Zaleca się prawidłową diagnostykę w kierunku cukrzycy w ciąży u większości przyszłych matek. Leczenie cukrzycy w ciąży jest ważne w obu powyższych przypadkach.

Kiedy potrzebna jest insulina w ciąży?

Cukrzyca ciążowa leczona jest zwykle za pomocą odpowiedniej diety i umiarkowanego wysiłku fizycznego. Stosuje się 6 posiłków dziennie z odpowiednią zawartością składników odżywczych, ograniczenie cukrów prostych. Jeśli w ciągu tygodnia nie nastąpi wyrównanie cukrzycy, sięga się po leczenie insuliną. Insulinoterapia jest bardzo ważna, gdyż nieleczona cukrzyca wiąże się z ryzykiem zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Mogą pojawić się powikłania takie jak zwiększona ilość płynu owodniowego, nadciśnienie tętnicze lub makrosomia czy zaburzenia metaboliczne u dziecka.

Stosowanie insuliny w ciąży

Insulina w ciąży, jej dawki i pory iniekcji, są dopasowane do poziomu glukozy we krwi, wysiłku fizycznego, sposobu odżywania i pór posiłków. Wykorzystuje się insuliny krótko- i długodziałające. Odpowiednio dobiera się także miejsce iniekcji. Lekarz ustala stałe pory wstrzykiwania insuliny tak, by wahania glikemii były zminimalizowane. Ważne jest przestrzeganie wyznaczonych pór iniekcji, posiłków, aktywności fizycznej.

Insuliny krótkodziałające wstrzykuje się 15 minut przed posiłkiem albo od razu po nim. Taka kolejność pozwala insulinie działać optymalnie na organizm i zapobiegać gwałtownym skokom insuliny i późniejszej hipoglikemii. Zwiększenie wysiłku fizycznego wymaga zwiększenia dawki insuliny. Większa dawka jest niezbędna także w przypadku stwierdzenia ketonów we krwi lub w moczu. Choroba, także wymioty i niespożywanie pokarmów, nie oznacza odstawienia insuliny. Trzeba ją brać mimo to.

Kobiety poddane insulinoterapii w ciąży powinny pamiętać, by brać pod uwagę możliwość hipoglikemii, nawet jeśli trzymają się one określonych pór iniekcji. Może ona być wywołana:

• opuszczeniem posiłku,
• zbyt dużą dawką insuliny w stosunku do aktualnych potrzeb,
• zbyt małą ilością węglowodanów w posiłku,
• zwiększeniem wysiłku fizycznego,
• nagrzaniem skóry (zwiększa się wtedy szybkość wchłaniania insuliny).

W przypadku pojawienia się pierwszych jej objawów trzeba jak najszybciej wypić lub zjeść coś słodkiego.