Leczenie cukrzycy u kobiet w ciąży

Cukrzycę ciężarnych możemy podzielić na dwie „kategorie”: kobiety, które na cukrzycę chorowały, ale nie została ona przed ciążą zdiagnozowana, oraz kobiety, które podczas ciąży nabyły insulinooporność z powodu zmian metabolicznych i hormonalnych. Jednakże rozpoznanie tych dwóch grup ma miejsce dopiero po porodzie i połogu.

Rozpoznanie cukrzycy w ciąży

Podczas pierwszej wizyty u ginekologa, który potwierdzi ciążę, każda kobieta powinna zostać skierowana na badanie cukru we krwi na czczo. Badanie to wykonuje się 8-14 godzin po posiłku i dla badanych wiąże się tylko z pobraniem krwi żylnej. Wyniki nie powinny przekraczać standardowych norm, więc jeżeli glikemia wynosi mniej niż 5,6 mmol/l (lub 100 mg/dl) nie pozostaje nic innego, jak czekać na kolejne badanie, między 24.-28. tygodniem ciąży.

Między 24. a 28. tygodniem ciąży powinien zostać wykonany doustny przesiewowy test tolerancji glukozy. Polega on na zbadaniu poziomu cukru w godzinę po spożyciu roztworu z 50g glukozy.

Cukrzycę ciężarnych diagnozuje się przy wyniku powyżej 11 mmol/l (lub 180 mg/dl). Wynik między 7,8-11 mmol/l (lub 140-180 mg/dl) klasyfikuje do przeprowadzenia kolejnego testu, tzw. doustnego testu tolerancji glukozy (OGTT lub DTTG). Stężenie glukozy w ciąży poniżej 7,8 mmol/l jest prawidłowe.

Zdaża się, że lekarz pomija test przesiewowy i od razu kieruje ciężarną na doustny test tolerancji glukozy.

Cukrzyca w ciąży - badania

Badanie kobiet w ciąży odbywa się wg schematu ADA lub wg schematu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Schemat ADA nie wymaga, aby badana była na czczo. Testy przeprowadza się niezależnie od przyjmowanych posiłków i pory dnia. Wg Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, na czczo wykonuje się badania cukru we krwi, ale podczas testu przesiewowego nie jest to wymagane.

Po pierwszym pobraniu krwi w doustnym teście na tolerancje glukozy, podawany jest roztwór – 75g glukozy rozpuszczonej w 250-300ml wody, który należy wypić w czasie nie dłuższym niż pięć minut. Drugie pobranie krwi następuje po dwóch godzinach od wypicia roztworu glukozy, chyba że badanie jest trzyetapowe, wtedy krew pobiera się w 60. i 120. minucie. Warto wspomnieć, że w trakcie oczekiwania pacjentka powinna siedzieć, nie przyjmować żadnych pokarmów. Nie wolno także palić papierosów.

Cukrzycę ciążową rozpoznaje się przy stężeniu glukozy powyżej 7,7 mmol/l (lub 140 mg/dl).

Jak leczyć cukrzycę w ciąży?

Cukrzyca w ciąży wymaga przede wszystkim współpracy diabetologa, dietetyka, neonatologa i lekarza położnika.

Dieta to pierwszy, a często bardzo skuteczny sposób walki z tym typem cukrzycy. Powinna być zbilansowana w zależności od aktywności fizycznej ciężarnej, jej wagi i etapu ciąży. Jeżeli dieta w cukrzycy nie daje zadowalających rezultatów, wdraża się insulinoterapię.

Powikłania związane z nieleczoną lub źle leczoną cukrzycą dotykają i matkę i dziecko. U matki może wystąpić zwiększona ilość płynu owodniowego, nadciśnienie tętnicze. U dziecka natomiast makrosomia (zbyt duża masa ciała), zaburzenia metaboliczne czy niedojrzałość.

Poród matki z cukrzycą

Jedynym przeciwwskazaniem naturalnego porodu matki z cukrzycą jest wystąpienie makrosomii u dziecka. Jego wagę można ocenić podczas badania USG i jeżeli przekracza 4kg, zaleca się cesarskie cięcie.

Bibliografia

Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
Grzeszczak W. Farmakoterapia w cukrzycy, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60073-99-8
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5