Niski poziom cukru we krwi - przyczyny

Niski poziom cukru we krwi to inaczej hipoglikemia lub, bardziej potocznie, niedocukrzenie. Występuje wtedy, kiedy cukrzyca nie jest wystarczająco dobrze kontrolowana i poziom cukru spada poniżej normy. Jeśli ten stan nie jest leczony, może zagrażać zdrowiu i życiu chorego. Niedocukrzenie sprawia, że mózg nie otrzymuje wystarczającej ilości glukozy aby funkcjonować, co może doprowadzić do poważnych komplikacji. Znając możliwe przyczyny niedocukrzenia, będziesz w stanie lepiej kontrolować swoją cukrzycę i zapobiegać niebezpiecznym wahaniom cukru we krwi.

Cukrzyca - normy cukru we krwi

Poziom cukru w cukrzycy powinien wynosić:

• na czczo 70–120 mg/dl (3,9-6,6 mmol/l),
• 1 godzinę po posiłku poniżej 160 mg/dl (8,9 mmol/l),
• 2 godziny po posiłku poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l).

Należy jednak pamiętać, że organizm przyzwyczaja się do konkretnego poziomu glukozy we krwi. Jeżeli więc przez dłuższy czas jej poziom we krwi jest zbyt wysoki, niedocukrzenie może pojawić się nawet przy wartościach ok. 100 mg/dl. Z drugiej strony, jeśli przez dłuższy czas występuje niedobór glukozy, hipoglikemia może nie dawać przez ten okres żadnych objawów.

Niski poziom cukru we krwi - przyczyny

Niski poziom cukru we krwi to stan wywołany różnymi czynnikami. Obniżenie poziomu cukru może być wywołane:

• odchudzaniem się i głodówkami, wtedy nie dostarczamy organizmowi wystarczającej do funkcjonowania ilości węglowodanów,
• intensywnym wysiłkiem fizycznym, który szybko zużywa glukozę i prowadzi do jej niedoboru, sport przy cukrzycy powinien być dobrze zaplanowany (aby nie dopuścić do hipoglikemii, trzeba przyjąć dodatkową porcję insuliny lub zjeść coś),
• biegunką i wymiotami, które nie pozwalają na wchłonięcie odpowiedniej ilości glukozy do krwi,
• nadmierną ilością alkoholu (nadmierna ilość to ponad 20 g), który blokuje wyrzut cukru z wątroby do krwiobiegu, blokuje działanie glukagonu i podnosi poziom kwasu mlekowego we krwi (co może doprowadzić nawet do śpiączki mleczanowej),
• niektórymi lekami, takimi jak salicyliany, leki przeciwzakrzepowe, beta-adrenolityki, beta-blokery.

Cukrzyca - objawy hipoglikemii

Niski poziom cukru we krwi objawia się:

• niepokojem,
• problemami z koncentracją,
• sennością,
• zawrotami głowy,
• rozdrażnieniem,
• przyspieszeniem tętna,
• bladością,
• drżeniem mięśni,
• bólem brzucha.

Bardzo niski poziom cukru we krwi może wywołać także:

• agresję,
• apatię,
• stany lękowe,
• niezdolność do działania,
• nielogiczne czynności,
• utratę przytomności, a nawet śpiączkę (jest to wstrząs hipoglikemiczny).

Hipoglikemia - pierwsza pomoc

Poziom cukru we krwi należy sprawdzić - za pomocą glukometru lub laboratoryjnie, aby upewnić się, czy objawy oznaczają hipoglikemię. Niski poziom glukozy we krwi może wywołać groźne powikłania, a nawet śpiączkę. Jeśli więc osoba ma objawy niedocukrzenia i nie ma czasu na mierzenie poziomu cukru, trzeba podać jej do wypicia słodki napój lub kostkę cukru. Jeśli osoba chora poczuje się lepiej, znaczyło to, że objawy były skutkiem niedocukrzenia.

Po słodkim napoju lub posłodzonej herbacie, należy zjeść coś zawierającego wolno wchłaniane węglowodany, np. chleb czy owoce.

Jeśli niski poziom cukru we krwi wywoła już utratę przytomności, postępowanie jest  inne. Nie możemy wtedy poić nieprzytomnej osoby, bo możemy utrudnić jej oddychanie. Pomoże natomiast wstrzyknięcie glukagonu. Po 10 minutach cukrzyk powinien odzyskać przytomność. Jeśli tak się nie stanie, trzeba wezwać pogotowie.

Cukrzyca wymaga od chorych dużo samodyscypliny. Utrzymywanie odpowiedniego poziomu glukozy we krwi zapobiega zarówno hipoglikemii, jak i hiperglikemii. Oba te stany są zagrożeniem dla zdrowia i życia osoby chorej.


Bibliografia

Sieradzki J. Cukrzyca, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-89861-90-0
Czech A., Tatoń J. CUKRZYCA: Podręcznik diagnostyki i terapii, Elamed, Katowice 2009, ISBN 978-83-61190-01-1
Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3
Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3