Produkty wskazane w cukrzycy

Prawidłowo skomponowana dieta cukrzyka jest formą nieframakologicznego leczenia cukrzycy. Odpowiednio ułożony jadłospis powinien dostarczać organizmowi właściwej ilości energii oraz składników odżywczych, jednak osoby chore na cukrzycę mają pewne ograniczenia, przez które często nie potrafią dobrać właściwych produktów. Nie wiedzą jak skomponować posiłek, aby zastępować produkty przeciwwskazane polecanymi i jak to wpłynie na ich zdrowie. Poniższa lista pozwoli urozmaicić posiłki w diecie cukrzyka.

Dieta cukrzyka - produkty zbożowe

Do produktów zbożowych polecanych w diecie cukrzycowej należą:

• pełnoziarniste pieczywo,
• pieczywo graham,
• pieczywo razowe,
• otręby i pełnoziarniste płatki zbożowe,
• kasze (zwłaszcza gruboziarniste - gryczana, pęczak),
• makarony pełnoziarniste i gotowane al dente,
• ryż dziki oraz brązowy.

Produkty zbożowe są źródłem węglowodanów złożonych oraz błonnika pokarmowego. Z tego powodu są polecane w diecie cukrzyka. Od dawna wiadomo, że osoby chore na cukrzycę nie powinny stosować diety ubogowęglowodanowej, dostarczającej poniżej 130g węglowodanów na dzień. Warto wiedzieć, że w każdym posiłku powinien znaleźć się produkt węglowodanowy, który dostarcza niezbędnej energii do pracy mózgu oraz mięśni, a także utrzymuje odpowiedni poziom cukru we krwi. Natomiast błonnik zwalnia wchłanianie glukozy, dzięki czemu jest szczególnie polecany w diecie. Dodatkowo produkty zbożowe są źródłem witamin i składników mineralnych, których niedobory mogą przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowia.

Rola warzyw w leczeniu cukrzycy

Zarówno owoce jak i warzywa są źródłem antyutleniaczy, które korzystnie wpływają na utrzymanie zdrowia organizmu. Składniki antyutleniające opóźniają bądź zapobiegają powstawaniu stresu oksydacyjnego, uważanego za przyczynę rozwoju powikłań w cukrzycy. Warzywa są również źródłem witamin, składników mineralnych, węglowodanów złożonych i błonnika, dzięki czemu są bardzo istotne w codziennym jadłospisie. Lekarze i dietetycy kładą szczególny nacisk na zwiększenie podaży warzyw w leczeniu cukrzycy. Produkty te powinny być spożywane 4-5 razy dziennie, z czego jedynymi wyjątkami są gotowana marchew, buraki i ziemniaki, których indeks glikemiczny ulega zwiększeniu po obróbce cieplnej.

Owoce a poziom cukru we krwi

Nie wszystkie owoce są korzystne dla utrzymania stałego poziomu glikemii, inne spożywane w racjonalnych ilościach nie mają negatywnego wpływu na poziom cukru we krwi, a wśród nich na szczególną uwagę zasługują grejpfruty. Owoce te działają hamująco na wzrost poziomu glukozy oraz warunkują dłuższe jej utrzymanie we krwi. Dodatkowo grejpfruty obniżają poziom cukru w osoczu, poprzez stymulujące działanie na wydzielanie insuliny z trzustki, dlatego są niezbędne w diecie każdego cukrzyka. Oprócz cytrusów cukrzycy mogą sięgać po owoce charakteryzujące się niskim indeksem glikemicznym, czyli:

• brzoskwinie,
• czereśnie,
• gruszki,
• jabłka,
• kiwi,
• morele,
• pomarańcze,
• śliwki,
• wiśnie.

Ryby w diecie cukrzyka

U chorych na cukrzycę wskazane jest zwiększenie spożycia ryb, szczególnie morskich, przynajmniej kilka razy w tygodniu (2-3 razy). Ryby są bogatym źródłem pełnowartościowego białka, ale również wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. Kwasy tłuszczowe omega-3 obniżają cholesterol oraz działają przeciwzakrzepowo, zmniejszając ryzyko zawału, często występującego u chorych na cukrzycę.

Produkty mleczne - dieta bogatobiałkowa  

Produkty mleczne dostarczają przede wszystkim znacznych ilości wartościowego białka. Do produktów polecanych należą: półtłuste mleko i przetwory mleczne (chude i półtłuste sery twarogowe oraz fermentowane napoje mleczne: kefir, maślanka czy jogurt). Dieta bogatobiałkowa sprzyja spadkowi masy ciała, co korzystnie wpływa na dobowy profil glikemii. Utrata nadwagi zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę, a także zapobiega nadciśnieniu krwi, przyczyniającemu się do uszkodzenia nerek czy wystąpienia udaru.

Dieta cukrzyka powinna być tak skomponowana, by wspomagać leczenie cukrzycy, a nie powodować przyjmowanie dodatkowych dawek insuliny. Na szczęście wzrastająca świadomość chorych na cukrzyce powoduje, że coraz częściej stosują się oni do zaleceń dietetycznych.


Bibliografia

Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
Szurkowska M. Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2006, ISBN 83-88203-30-4