Samokontrola okołoposiłkowa a cukrzyca

Samodyscyplina jest bardzo ważna w profilaktyce cukrzycy. Aby zapobiec pogłębianiu się schorzenia, chorzy na cukrzycę powinni przestrzegać zasad odżywiania się czy też regularnie ćwiczyć. Równie ważna jest samokontrola okołoposiłkowa. Regularny pomiar glikemii pomoże w pore zareagować na pewne nieprawidłowości. Niekontrolowabna glikemia może prowadzić do retinopatii cukrzycowej, nefropatii cukrzycowej lub stopy cukrzycowej. Dodatkowo diabetycy są narażeni na występowanie nadciśnienia tetniczego.

Glikemia a nadciśnienie tetnicze

Częstość występowania nadciśnienia tętniczego u osób z cukrzycą jest dwukrotnie większa niż u osób bez cukrzycy. Nadciśnienia tętnicze predysponuje do szybszego wystąpienia późnych powikłań cukrzycy, ponadto współistnienie cukrzycy i nadciśnienia zwiększa ryzyka zgonu sercowego. Glikemia i ciśnienie powinny być często mierzone. Pomiary ciśnienia należy wykonywać najlepiej dwukrotnie w ciągu dnia, zawsze o tej samej porze. Wartości prawidłowe u chorych na cukrzycę to ciśnienie poniżej 130/80 mmHg.

Dieta dla cukrzyka

Jak powinna wygladac dieta dla cukrzyka? Podstawowe zalecenia dietetyczne u pacjentów z cukrzycą:

• częste spożywanie posiłków (5-6 wciągu doby) o ograniczonej kaloryczności,

• znaczne zmniejszenie spożycia lub eliminacja z diety: cukrów prostych (cukier, napoje, dżemy), tłuszczów nasyconych (wędliny, sery), soli kuchennej (do 3 g/dobę),

• spożywanie dużej ilości produktów zawierających cukry złożone o niskim indeksie glikemicznym (kasze, ciemne pieczywo).

Kluczowe znaczenie ma kaloryczność diety, dzięki której pacjent powinien stopniowo zmniejszyć masę ciała. Redukcja kaloryczności posiłków o 500 do 1000 kcal w ciągu doby pozwoli na utratę około 1 kg w ciągu tygodnia. Samokontrola okołoposiłkowa powinna być przepropwadzana regularnie.

Spożywanie alkoholu przez chorych na cukrzycę jest niewskazane. Alkohol hamuje uwalnianie glukozy z wątroby i w związku z tym jego spożycie (zwłaszcza bez przekąski) może powodować niedocukrzenie.

Aktywność fizyczna a cukrzyca

Podejmowanie wysiłku fizycznego wiąże się z wielorakimi korzyściami dla pacjenta i stanowi konieczny element terapii. Intensywność wysiłku powinna być ustalana przez lekarza w oparciu o wydolność pacjenta i obraz kliniczny choroby.

U osób z cukrzycą typu 2 z nadwagą w podeszłym wieku zalecany jest szybki spacer do momentu wystąpienia zadyszki 3-5 razy w tygodniu (łącznie ok. 150 min.). Aby wyeliminować ryzyko powstania hipoglikemii należy:

• wykonać pomiar glikemi, czyli oznaczyć poziom cukru przed wysiłkiem,

• spożywać dodatkowy posiłek bogato węglowodanowy przed wysiłkiem.

Forsowny wysiłek jest przeciwwskazany u pacjentów z retinopatią, nefropatią cukrzycową, neuropatią autonomiczną.

Stopa cukrzycowa

Profilaktyka cukrzycy jest niezwykle ważna. Cukrzyca może doprwadzić do wielu komplikacji zdrowotnych. Stopa cukrzycowa jest jedną z nich. W przebiegu wieloletniej niewyrównanej cukrzycy, na skutek uszkodzenia włókien nerwowych stóp, może pojawić się zanik odczuwania bólu, dlatego drobne rany nie powodują żadnych dolegliwości. Rany te przy osłabionym gojeniu spowodowanym przez miażdżycę naczyń i niedokrwienie mogą prowadzić do powstania głębokich owrzodzeń, ulegających łatwo zakażeniom bakteryjnym.

Profilaktyka cukrzycy - jak ustrzec się przed stopą cukrzycową?

• dokładne osuszanie stóp po umyciu oraz ich regularne natłuszczanie,

• unikanie uprawiania sportów związanych z ryzykiem uszkodzenia stóp,

• używanie wygodnego obuwia i bawełnianych, przewiewnych skarpet,

• unikanie chodzenia boso,

• codzienną kontrolę skóry stóp, a przy zaobserwowaniu uszkodzeń, nie gojących się ran, zmiany zabarwienia skóry - konsultację lekarską.

Jak stwierdził prof. Joslin: ,,Chorzy na cukrzycę, wiedzący najwięcej, żyją jak najdłużej”.


Bibliografia

Czech A., Tatoń J. CUKRZYCA: Podręcznik diagnostyki i terapii, Elamed, Katowice 2009, ISBN 978-83-61190-01-1
Czech A., Tatoń J. Cukrzyca. Podręcznik edukacji terapeutycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13115-2
Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7