Utrzymanie pompy insulinowej

Pompa insulinowa jest urządzeniem służącym do ciągłego podawania insuliny, które ułatwia kontrolę leczenia cukrzycy i poprawia jakość życia chorego. Obecnie znane są dwa rodzaje pomp insulinowych: pompa insulinowa osobista i pompa insulinowa wszczepialna. Pompy insulinowe mogą być stosowane u każdej osoby akceptującej taką formę leczenia cukrzycy. W Polsce z uwagi na wysoki koszt leczenia za pomocą pomp insulinowych, niestety, nie wszyscy mogą sobie na nie pozwolić.  

Rodzaje pomp insulinowych

1. Pompa insulinowa osobista – niewielkie urządzenie medyczne o masie około 100g ze zbiornikiem na insulinę o pojemności 3ml (1ml insuliny zawiera 100 jednostek). Służy do ciągłego podskórnego podawania insuliny. Osobista pompa insulinowa w Polsce jest refundowana w przypadku dzieci i kobiet w ciąży. Medycznymi wskazaniami do stosowania tej formy insulinoterapii są:

• brak kontroli cukrzycy u osób stosujących insulinę w czterech wstrzyknięciach;
• chwiejny, nieunormowany przebieg cukrzycy;
• osoby aktywne, uprawiające sport bądź intensywnie pracujące, zwłaszcza te, które się nieregularnie odżywiają lub często podróżują;
• osoby o niewielkim zapotrzebowaniu na insulinę, które cierpią na hiperglikemie poranne.

Program sterujący pompą insulinową ma możliwości ustalania dawki insuliny i szybkości jej podania. W przypadku nieprawidłowego działania urządzenia program alarmuje o wystąpieniu błędu.  

2. Pompa insulinowa wszczepialna – urządzenie wszczepiane pod skórę nad mięśniem prostym brzucha. Służy do podawania insuliny do jamy otrzewnowej. Pompy insulinowe, używane do wszczepiania, mają większe zbiorniki na insulinę (zwykle 15ml). Występująca w nich insulina jest w większym stężeniu (400 jednostek w 1ml), co powoduje, że insuliny wystarcza na trzy miesiące. Po tym czasie zbiornik musi zostać uzupełniony.

Pompa insulinowa – działanie

Pompy insulinowe składają się z kilku podstawowych elementów. Insulina podawana jest przez plastikowy przewód, nazywany linią infuzyjną i specjalny podskórny cewnik, nazywany zestawem infuzyjnym pompy. Cewnik charakteryzuje się minimalną inwazyjnością – dostarcza insulinę w to samo miejsce pod skórą przez trzy dni, co znacznie ogranicza wahania związane ze wstrzyknięciami. Wiele cewników pozwala na szybkie odłączenie, co umożliwia chwilowe odłączenie pompy, np. w czasie kąpieli. Insulina jest przechowywana w strzykawce, którą wyjmuje się z pompy w celu napełnienia.

W nowszych pompach używane są gotowe wkłady z insuliną, co eliminuje trudności związane z wielokrotnym ręcznym napełnianiem strzykawki. Pompa insulinowa wyposażona jest w silnik elektryczny, który popycha tłok strzykawki lub wkładu z insuliną. Sinik zasilany jest wymiennymi bateriami, które wystarczają na kilka tygodni.

Najważniejszym elementem pompy jest mikroprocesor sterujący, który umożliwia programowanie wlewu podstawowego, a także kontrolę innych parametrów, tj.: podsumowania podawanych dawek insuliny, regulację poszczególnych czynności pompy oraz sygnalizację zaburzeń jej działania. Możliwe jest zaprogramowanie kilku modeli czasowego wlewu podstawowego, dostosowanego do zmiennej aktywności fizycznej i rytmu dnia. Pompa insulinowa komunikuje swoje funkcje za pomocą ciekłokrystalicznego wyświetlacza i sygnału dźwiękowego lub wibracji. Dzięki zaawansowanej technologii, pompy insulinowe stają się coraz bardziej przyjazne urytkownikom.

Koszty leczenia pompami insulinowymi   

Przeszkodą w upowszechnianiu leczenia cukrzycy pompą insulinową są jej wysokie koszty. W poszczególnych krajach istnieją różne sposoby refundacji pomp, np. w USA, Austrii, a od 2 lat również w Czechach, państwo płaci za pompy w całości.

W Niemczech i Anglii leczenie to jest refundowane częściowo. W Polsce osobiste pompy insulinowe nie są umieszczone na ministerialnej liście sprzętu refundowanego. Koszt pompy to 6000-16000 zł. Do tego dochodzi miesięczny koszt osprzętu (strzykawki, wkłucia miękkie z drenem, plastry mocujące), czyli koszt ok 300-600 zł. Ponadto, trzeba zapłacić za dodatkowe akcesoria: baterie, klips mocujący oraz urządzenie wprowadzające zestaw infuzyjny. Dla większości pacjentów w naszym kraju jest to cena zaporowa. Pompy insulinowe są więc powracającym tematem dyskusji o kosztach leczenia.

Warto jednak podkreślić, że Polska jest jednym z pierwszych krajów, w którym leczenie cukrzycy u dzieci do 10. roku życia za pomocą pomp insulinowych jest powszechne. Miesięczny koszt leczenia cukrzycy przy pomocy pompy insulinowej wynosi około 500 zł, z czego refundacją objęte jest 300 zł. 

 

Bibliografia

Noczyńska A. Wiadomości o cukrzycy typu pierwszego - PORADNIK, Almamedia, Opole 2010, ISBN 978-83-920431-0-2
Howorka K. Funkcjonalna insulinoterapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 1997, ISBN 83-86019-26-3
Tatoń J. Intensywne leczenie cukrzycy typu 1 - rekomendacje dla lekarzy praktyków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2920-1
Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7

Pompa insulinowa "udaje" mechanizm fizjologiczny