Co to jest WW? (wymiennik węglowodanowy)

Wymiennik węglowodanowy to pojęcie zazwyczaj stosowane w diabetologii. Określa ono ilość przyswajalnych węglowodanów zawartych w produkcie, zgodnie z zasadą: 1 WW = 10g węglowodanów zawartych w danym produkcie. Zawartość węglowodanów w poszczególnych posiłkach powinna być utrzymana na równym poziomie i do uzyskania tego efektu stosuje się właśnie wymiennik węglowodanowy. Korzystając z tablic WW można wymienić produkty zawarte w jadłospisie na inne, z tej samej grupy produktowej, np.: warzywa na inne warzywa.

Cukrzyca - dieta

Po pierwsze, po konsultacji z lekarzem i dietetyczką ustalamy indywidualną dla nas dietę. Powinna ona uwzględniać zarówno nasz tryb życia, jak i upodobania – w miarę możliwości, oczywiście. Jeżeli nasza dieta została przykładowo ustalona na poziomie 1800 kcal dziennie, to musimy pamiętać, że ok. 50% kalorii powinno pochodzić właśnie z węglowodanów, czyli:

50% * 1800 kcal = 900 kcal
Nie można nie wspomnieć o energii dostarczanej przez 1 g węglowodanów:
1g węglowodanów = 4 kcal
Xg węglowodanów dziennego zapotrzebowania = 900 kcal
Po rozwiązaniu prostego rówanania:
Xg = 1g * 900 kcal / 4 kcal
Dzienna dawka węglowodanów przewidziana w diecie to: 225g.
Aby przeliczyć uzyskany w gramach wynik na wymiennik węglowodanowy, należy go podzielić przez 10 (pamiętając o zasadzie, że 1 WW = 10g). W tym wypadku:
225g = 22,5 WW

Zawartość węglowodanów w produktach

Większość producentów żywności podaje zawartość węglowodanów w produkcie, więc policzenie ile WW zamierzamy spożyć nie jest skomplikowane. Problem pojawia się w przypadku owoców, warzyw, pieczywa i kasz, gdyż konieczne jest ich ważenie i obliczanie wymiennika węglowodanowego z tablic, co wymaga dokładności, cierpliwości i wagi kuchennej. Poniżej przedstawiamy tabele wymienników węglowodanowych z problematycznymi produktami. Znajdują się w nich zarówno masy produktów w gramach, dla tych którzy wagę kuchenną posiadają, oraz miara ilościowa – dla tych którzy muszą określać ilość produktu „na oko”.

Tabela wymienników węglowodanowych nr 1 – Owoce i warzywa

Nazwa produktu	Masa produktu (g) zawierająca 1 WW	Miara produktu
Truskawka	160	dziesięć sztuk
Morele	80	dwie sztuki
Jabłka	100	jedno, średniej wielkości
Gruszki	100	jedna mała
Banany	70	1/3 sztuki
Mandarynki	150	dwie sztuki
Brzoskwinie	100	jedna sztuka
Pomarańcze	140	1 średnia sztuka
Arbuz	160	1 porcja
Czarne jagody	100	2/3 szklanki
Cytryna	300	dwie sztuki
Czarna porzeczka	160	1 szklanka
Czerwona porzeczka	150	1 szklanka
Czereśnie	90	20 sztuk
Maliny	140	1 szklanka
Fasolka zielona	100	½ szklanki
Groszek zielony	80	½ szklanki
Groszek konserwowy	80	80 g
Pomidor	400	pięć, średnich sztuk
Kapusta biała	200	sześć liści
Kapusta czerwona	200	sześć liści
Szpinak	170	dwie porcje
Szparagi	1000	czterdziści sztuk
Por	200	dwie średnie sztuki
Seler	160	½ sztuki
Papryka	125	jedna sztuka
Ogórek	500	pięć, średnich sztuk
Marchew	100	dwie, średnie sztuki
Kalafior	500	jedna, średnia sztuka
Cebula	120	dwie sztuki
Buraki	160	dwie, średnie sztuki
Ziemniaki	65	jedna sztuka

 Tabela nr 2 – Zboża, pieczywo, ciasta i słodycze

Nazwa produktu	Masa produktu (g) zawierająca 1 WW	Miara produktu
Płatki kukurydziane	15	trzy czubate łyżki stołowe
Płatki owsiane	24	cztery łyżki stołowe
Ryż (suchy)	20	dwie łyżki stołowe
Kasza jęczmienna (ugotowana)	20	jedna płaska łyżka stołowa
Kasza gryczana	16	jedna płaska łyżka stołowa
Makaron (ugotowany)	40	jedna mała porcja
Mąka pszenna	15	jedna łyżka stołowa
Mąka żytnia	20	1,5 płaskiej łyżki stołowej
Chleb pszenny (tostowy)	25	jedna kromka
Chleb typu Graham	20	jedna kromka
Chleb razowy	25	jedna kromka o grubości ok 0,5 cm
Chleb i bułki białe	20	jedna kromka lub pół bułki
Pumpernikiel	25	½ kromki
Pieczywo chrupkie	15	1½ kromki
Krakersy	15	trzy sztuki
Paluszki	15	15 sztuk
Suchary	15	1½ sztuki
Chipsy	30	mała paczka o wadze 30g
Ciasto drożdżowe	30	jedna mała porcja
Biszkopt	30	jedna mała porcja
Pączki	25	½ sztuki
Czekolada	15	jeden kubeczek
Miód	15	jedna łyżeczka
Mars, Snickers etc.	16	1/3 batona

Tabela nr 3 – Mleko i jego przetwory 

Nazwa produktu	Masa produktu (g) zawierająca 1 WW	Miara produktu
Mleko 0,5%	250	jedna szklanka
Mleko 2%	250	jedna szklanka
Mleko 3,2%	250	jedna szklanka
Jogurt (light)	175	jedna porcja
Kefir (light)	250	jedna szklanka
Ser twarogowy chudy	330	12 łyżek
Ser twarogowy półtłusty	330	12 łyżek
Śmietana 18%	250	jeden kubeczek
Serek homogenizowany	250	jeden kubeczek

Bibliografia

Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3